روانشناسی کودکان

گروه تولیدی پوشاک  بچه گانه اپل، در این صفحه مقالات روانشناسی از مراجع معتبر رابرای مادران و پدران عزیز فارسی زبان قرار داده است.

بهانه گیری کودکان هنگام خرید

 

'گریه کودکان در هنگام  خرید

بهانه گیری کودک

حتما پیش آمده که در مرکز خرید کودکی را دیده باشید که معرکه به راه انداخته باشد ، پا به زمین می کوبد و با جیغ و داد چیزی از والدینش می خواهد. این کودکان نمی توانند “نه” بشنوند و باید به همه خواسته های شان برسند.

اگر کودک بداند که شما سر انجام پاسخ مثبت خواهید داد ، دیگر مهم نیست که ده بار گفته باشید “نه”! او آن قدر گریه می کند ، نق می زند ، خودش را به زمین می کوبد و بد اخلاقی می کند تا سرانجام تسلیم شوید و او به هدفش برسد. چنین کودکی به تجربه آموخته است که اگر پشتکار داشته باشد و خوب جیغ بکشد ! در نهایت برنده می شود.

تنها راه حل این است که او دریابد نظر شما تغییر نمی کند پس قاطع باشید.

 پیش از حرف زدن بیندیشید
بی علت پاسخ منفی ندهید . تا آنجا که مقدور است کمتر نه بگویید. فقط وقتی نه بگویید که منظورتان واقعا نه و به هیچ وجه باشد. وقتی کودک از شما تقاضایی می کند ، صبر کنید ، بیندیشید و جواب را در ذهنتان تایید کنید و سپس پاسخ دهید. وقتی تصمیمتان را گرفتید ، به روشنی به کودک اعلام کنید چه تصمیمی گرفته اید و نظرتان را تغییر ندهید .

 تکلیف کودک را مشخص کنید و قاطع باشید
این راه حل کمک خواهد کرد که کودک بعد از شنیدن پاسخ به خودش زحمت بحث کردن با شما را ندهد.

به طور پرسشی پاسخ ندهید . مثلا وقتی می گوید “مامان این اسباب بازی رو میخری؟” نباید بگوییم “فکر نمی کنی این اسباب بازی مناسب سن تو نیست؟” فقط پاسخ دهید بله یا نه.

به کودک فرصت ندهید که توجیه کند . اگر وارد بحث نشوید از مجادله پرهیز خواهید کرد . در غیر این صورت کودک با یک یک دلائل شما مبارزه خواهد کرد و کار به بحث و جدل می کشد.

باید به کودک نشان دهید که قاطع هستید و نظرتان تغییر نمی کند.برای شروع می توانید از چند روش کاربردی استفاده کنید:

روش نادیده گرفتن سنجیده: پس از اینکه به سوال کودک پاسخ دادید اجازه بحث ندهید فقط سکوت کنید . پاسخ ها و واکنش های کودک (چراها ، غرها و نق ها) را نادیده بگیرید.برای تغییر این عادت نیاز به زمان و تحمل سختی دارید .

 روش سوزن گرامافون گیر کرده: اگر نمی توانید به حرف های کودک کاملا بی توجه باشید از این روش استفاده کنید . مثلا وقتی گفتید نه این شکلات را نمی خرم و او مدام نق می زند که “می خوام” در این هنگام با همان لحن فقط همان جمله خودتان را پس از هر بار که او می گوید “می خوام” تکرار کنید : ” شکلات بی شکلات!” ” شکلات بی شکلات!”

 از کارت زرد و اخراج استفاده کنید : درست مثل بازی فوتبال اگر یکبار نتواند نه را تحمل کند کارت زرد می گیرد و برای بار دوم باید از فعالیتی که دوست دارد محروم شود یا به عنوان تنبیه به اتاقش فرستاده شود.

وقتی کودک پاسخ نه را می پذیرد ، این کار او را تحسین و تقویت کنید. میتوانید از امتیاز استفاده کنید به این صورت که مثلا با هر ۵ امتیاز یک جایزه بدهید.

روانشناسی کودکان

چند نکته برای داشتن کودکان خلاق

خانواده‌ها مهمترين نقش در تقويت و رشد خلاقيت از كودكي به فرزندان خود را دارند كه با انجام دادن چند نكته مي‌توانند فرزنداني خلاق پرورش دهند.

دكتر  ابراهيمي مقدم متخصص روانشناسي گفت:‌ خلاقيت همانطور كه از نام آن مشخص است به معناي خلق كردن است. افراد خلاق كساني هستند كه براي حل يك مسئله راه‌ حل‌هاي متفاوتي به ذهنشان مي‌رسد.

 افراد خلاق چه ويژگي‌هايي دارند؟
۱- از حداقل هوش برخوردار هستند.

۲- در خانواده‌هايي رشد كردند كه تفكر خلاقانه داشتند و آن را پرورش دادند. براي مثال،‌ خانواده آنها به فرزند خود اجازه‌ي تفكر در مسائل مختلف را مي‌دهند و آنان تفكرات خود را مورد ارزيابي و بازبيني قرار مي‌دهند و يا خانواده‌هايي كه به مسائل تربيتي نيز خلاقانه نگاه مي‌كنند.

تأثير خانوده در رشد خلاقيت
بيشترين تأثير در رشد خلاقيت در افراد را خانواده دارد به اين دليل كه علاوه بر تأثير مستقيم ارث به هوش خانواده‌ها بايد از كودكي به فرزندانشان كارهاي خلاقانه آموزش دهند.

خانواده‌ها چگونه به رشد خلاقيت فرزندشان مي‌توانند كمك كنند؟‌
۱- صبور باشند،‌ درصورتي‌ كه كودك با مسائل متفاوت مواجه مي‌شود به او اجازه دهند كه راه حل‌هاي احتمالي ديگري را هم مورد بررسي قرار دهند و به دنبال اين نباشند كه خيلي سريع به نتيجه برسند به عبارتي ديگر خانواده‌ها به جاي نتيجه‌گرا بودن، بايد فرايندگرا نيز باشند شايد كودكي كه راهكارهاي متفاوتي را امتحان كند خيلي سريع به نتيجه نرسد بنابراين صرفا  نتيجه‌گرا بودن فايده ندارد از طرفي ديگر خانواده بايد به رفتارهاي خلاقانه كودك امتياز دهند و درصورت امكان اين رفتارها را تقويت كنند ساده‌ترين آن استفاده از عبارات كلامي مثل “آفرين” است و همچنين درنظرگرفتن جوايز و ارزش دادن به فرزندشان در جمع است.

 چه عواملي مانع از رشد خلاقيت خواهدشد؟
۱- خانواده‌هاي استبدادي
۲- خانواده‌هايي كه به جاي فرزندان خود تصميم مي‌گيرند.
۳- معلم‌هايي كه روش‌هاي تقويت كردن كودكان خلاق را بلد نيستند و آنها را به چشم يك مزاحم مي‌بينند.

وي با بيان اين كه چه ورزش‌هايي مي‌تواند به رشد خلاقيت كمك كند به صحبت‌هاي خود خاتمه داد.

ورزش‌هايي كه افراد را وادار به تفكر مي‌كنند مانند شطرنج (البته به صورت محدود)‌ و همچنين ورزش‌هاي گروهي.

روانشناسی کودکان

 آموزش برخورد مودبانه با  کودکان

آموزش اصطلاحات و رفتار مۆدبانه به کودکان، نشانه ی برخورد عاقلانه ی والدین با آنهاست. گاهی اوقات فکر می کنیم که برخوردهای مۆدبانه را به فرزندمان آموخته ایم ولی مشاهده می کنیم که توصیه ها و آموزش های ما را فراموش کرده است و مجبوریم بار دیگر از ابتدا آغاز کنیم.

توجه داشته باشید که یادگیری کودکان از طریق تکرار و تذکر امکان پذیر است لذا، اگر قصد تربیت فرزندتان را دارید، نباید از تکرار و تذکر خسته و ناامید شوید. رفتارهای مۆدبانه شامل رعایت احترام والدین، آموزگاران، دوستان و بستگان است که در این صورت، همه ی اطرافیان رفتار مۆدبانه ی فرزندتان را خواهند ستود. رفتار مۆدبانه، طیفی گسترده از برخوردها را شامل می شود که از «لطفاً» و «متشکرم» تا دست نزدن به کیک تولد قبل از بریدن آن، تعارف کردن به دیگران، مصرف کردن غذایی که به آن دست زده ایم و یا اجازه گرفتن برای برخی فعالیت ها ادامه دارد.

آموزش برخوردهای مۆدبانه به کودکان، گونه ای از تربیت است که به نوع کاری که برای آنها انجام می دهید بستگی ندارد، بلکه به چگونگی جلب همکاری آنها وابسته است.

کودک مودب
آدل فابر و الن مازلیش، پنج روش کلیدی برای جلب همکاری کودکان تعیین کرده اند:

۱٫ توضیح دادن درباره ی رفتاری که مشاهده می کنید.

۲٫ دادن اطلاعات.

۳٫ از یک کلمه برای یادآوری استفاده کنید.

۴٫ صحبت کردن درباره ی احساساتی که دارید.

۵٫ یادداشت برداشتن برای جلوگیری از فراموش کرد مواردی در آینده.

در اینجا به موردی می پردازیم که کاربرد عوامل یاد شده را روشن می سازد. به جای این که بگویید «چند بار باید به تو بگویم که به این شیرینی ها دست نزن؟» نخست رفتاری را که انتظار دارید به طور مختصر بیان کنید: «اولین تکه ی شیرینی را که دست زدی بردار»، دوم، اطلاعاتی به او بدهید و بگویید دست او ممکن است آلوده باشد، لذا با مصرف کردن کیکی که دست زده است، از گسترش آلودگی جلوگیری خواهد کرد. درباره ی میکروب توضیح زیادی ندهید بلکه روی با ملاحظه بودن تأکید داشته باشد. یادآوری و تذکر این موارد باید قبل از وقوع حادثه باشد. سوم، از یک کلمه برای یادآوری استفاده کنید و بگویید «شیرینی». چهارم، درباره ی احساساتی که دارید صحبت کنید و بگویید «من دوست ندارم که تو به همه ی شیرینی ها دست بزنی».

فابر و مازلیش تأکید دارند که برخورد را باید با بیان انتظارات خود آغاز کنید. این روش در مورد کودکانی که سن بیشتری دارند بسیار مۆثر است. بگویید: «من انتظار دارم که تو به همه ی شیرینی های این بشقاب دست نزنی».

کودکان در سنین دو تا دو و نیم سالگی می آموزند که از واژه های مۆدبانه نظیر «لطفاً»، «متشکر» و «قابلی ندارد» استفاده کنند. کودکان دوساله معمولاً می گویند «من می خواهم» و شما باید به آنها بیاموزید که درخواست خود را به گونه ای مۆدبانه مطرح کنند. این کار ممکن است ماه ها به طول بینجامد و میزان پیشرفت آن به قدرت سخنگویی فرزندتان بستگی دارد.

کودکان در سنین سه تا سه و نیم سالگی می آموزند که رفتارهای مۆدبانه ای همچون دست نزدن به همه ی غذاها، منتظر دیگران شدن برای صرف غذا و اجازه گرفتن داشته باشند. آنها متوجه می شوند که چنین رفتارهایی باعث برانگیختن تحسین دیگران خواهد شد. آنها می فهمند که اگر رفتاری پسندیده داشته باشند، ما را خوشحال می کنند و اگر رفتاری ناشایست داشته باشند، تنبیه می شوند و اگر سعی کنند، قادر به یادگیری چیزهای جدید خواهند بود. آنها در واقع نتایج اعمال و رفتارهای خود را درک می کنند.

رفتارهایی نظیر قطع نکردن صحبت دیگران بسیار اهمیت دارد. آموزش رفتارهای بهتر و مورد پسند، به برنامه ریزی نیاز دارد. انتظار نداشته باشید که فرزندتان بدون کمک شما، رفتاری مۆدبانه داشته باشد. از دوستان او دعوت کنید تا به خانه ی شما بیایند و با فرزندتان بازی کنند و در طی بازی کردن، ساعتی را هم برای استراحت آنها تعیین کنید.

اگر می خواهید به خانه ی یکی از بستگان خود بروید که فرزندتان علاقه ای به او ندارد، به او بگویید: «می خواهیم به منزل عمه برویم، ملاقات ما کمی طولانی خواهد شد. اگر تو به آرامی بازی کنی و حرف های ما را قطع نکنی، وقتی از خانه ی عمه بیرون آمدیم به پارک خواهیم رفت تا بازی های مورد علاقه ات را انجام دهی».

تعیین جایزه ای معقول برای کودکان، آنها را تشویق می کند تا رفتاری شایسته داشته باشند. ولی قدری منصف باشید و دیداری را که مورد علاقه فرزندتان نیست زیاد طولانی نکنید.

اکنون به نکاتی کلیدی اشاره می کنیم که می تواند در آموزش رفتارهای مۆدبانه به کودکان سودمند باشد:

۱٫ کودکان با مشاهده ی چگونگی برخورد ما با دیگران می توانند طرز برخورد با سایرین را بیاموزند. آیا وقتی چیزی از دستمان افتاد و کسی آن را برداشت و به ما داد، از او تشکر می کنیم؟ آیا از فرزند خود تشکر می کنیم؟ آیا از کلمات مۆدبانه ای نظیر «لطفاً»، «متشکرم» و «قابلی ندارد» استفاده می کنیم؟ آیا وقتی اشتباهی کردیم عذرخواهی می کنیم؟ نحوه ی رفتار ما نشان دهنده ی ارزش ها و فرهنگ ماست.

۲٫ آموزش برخوردهای مۆدبانه به کودکان موجب می شود تا ندای وجدان آنها تقویت شود و بتوانند خشم خود را کنترل کنند.

۳٫ به فرزندتان بیاموزید بدون این که گفتار دیگران را قطع کند، سخنان خود را اظهار نماید. دکتر بارتون اشمیت در کتاب سلامت کودک شما می گوید: «اگرچه کودکان علاقه دارند حرف بزنند ولی باید بیاموزند هنگامی که فرد دیگری سخن می گوید، منتظر شوند تا سخن او به پایان برسد». دکتر اشمیت توصیه می کند به فرزند خود بگویید: «وقتی صحبت خود را با دوستم به پایان رساندم، به سخنان تو گوش خواهم داد». به او پیشنهاد کنید که سرگرم کاری شود تا صحبت شما خاتمه یابد.

۴٫ اگر فرزندتان به درخواست شما توجه نمی کند، برای او مجازات تعیین نمایید. اگر سن فرزندتان از سه سال بیشتر است، نخست به او تذکر بدهید و سپس او را از برخی فعالیت های مورد علاقه اش محروم سازید.

۵٫ کودکان باید بیاموزند که اعضای خانواده ی آنها دارای احترام اند. لذا، وقتی مشغول صحبت با تلفن هستند نباید مزاحم مکالمه ی آنها شد. تعیین کردن مقررات صریح و روشن موجب می شود فرزندتان به بازی مشغول شود تا تلفن شما به پایان برسد.

۶٫ منصف باشید، به فرزند خود بیاموزید که اگر کاری اضطراری با شما داشت بگوید: «پدر، من به شما احتیاج دارم». گفت و گوی تلفنی طولانی کودکان را تحریک می کند تا سخنان شما را قطع کنند. سعی کنید در مواقعی که فرزندتان خواب یا سرگرم بازی است، گفت و گوهای تلفنی خود را انجام دهید.

 

روانشناسی کودکان

۷ اشباه والدین در  صحبت کردن با بچه ها

پدر یا مادر بودن یکی از سخت ترین کارهای دنیا است. این شغل، ۲۴ ساعته است و می تواند بسیار خسته کننده باشد. اما مهم است، با همه خستگی نیز مسایلی را رعایت کنید تا به روح، جسم و اعتمادبه‌نفس فرزندتان لطمه ای وارد نشود. باید طوری او را تربیت و با او رفتار کنید تا در بزرگسالی علاوه بر اینکه مایه افتخار شما شود، خودش نیز در سلامت روحی کامل زندگی کند.

یکی از روش های ارتباطی با کودکان حرف زدن است. اگر بتوانید روش های صحیح حرف زدن خود با کودکان را یاد بگیرید، به طور غیرمستقیم درست حرف زدن را به او نیز می آموزید.

۱٫ غر زدن
بسیاری از والدین برای اینکه فرزندشان تکالیفش را درست انجام دهد یا غذایش را کامل بخورد، مدام سر او غر می زنند و اعتراض می کنند. این رفتار به هیچ عنوان مناسب و پاسخ‌گو نیست. بر اساس مجله تایم، این کار باعث می شود تا کودک لج کند و درست برعکس آن را انجام دهد. این مساله همچنین باعث می شود تا فرزند از زمان هایی همچون غذاخوردن فرار و سعی کند خودش را به کاری دیگر مشغول کند.

۲٫ کوتاه پاسخ دادن
والدینی که با پاسخ کوتاه فرزند را مجبور می کنند از آنها اطاعت کند، به هیچ عنوان روش درستی برای تربیت کودک خود انتخاب نکرده اند. با گفتن عبارت: «برای اینکه من می گم!» باعث می شوید تا کودک هرگز به چرایی مسایل فکر نکند. قدرت تحلیل و پرسش‌گرایی را از او می گیرید. یا گفتن عبارتی همچون: «هر چه من می گویم را باید انجام دهی» به این مفهوم است که هیچ احترامی برای فرزند خود قایل نیستید و او نیز در مقابل به شما احترام نخواهد گذاشت. برای تربیت صحیح فرزندان، برای پاسخ به سوالات او زمان بگذارید و با صبر کامل و مرتبط به او پاسخ بدهید.

۳٫ کودکانه رفتار کردن
کودکان بسیار باهوش تر از آن هستند که تصور می کنید. لازم نیست صدای خود را کودکانه کنید یا با کلمات خیلی بچه‌گانه با او حرف بزنید تا به حرف هایتان گوش کنند. کودکان مکالمات مردم با یکدیگر را می شنوند و کودکانه حرف زدن را نوعی اهانت به خود می دانند.

۴٫ مشغول بودن
کودکان دوست دارند برای آنها ارزش قایل شوید. به همین دلیل بسیار مهم است واقعا برای آنها ارزش قایل شوید. هنگام صحبت با فرزند خود، گوشی موبایل را کنار بگذارید و با همه حواس به حرف های او گوش فرا دهید. این باعث می شود تا اعتمادبه نفس پیدا کنند و آن حس ارزشمندی که دنبالش هستند را از شما بگیرند.

۵٫ زیاد حرف زدن
تحقیقات کارشناسان ثابت کرده است، مغز هر انسانی می تواند در هر مرتبه، به طور متوسط ۵ تا ۹ موضوع را به خاطر بسپارد. به همین دلیل است که کودکان وقتی بیشتر از ظرفیت خود می شنوند، دیگر تمایلی به گوش کردن ادامه حرف ها ندارند. اگر می خواهید مسایل زیادی به فرزند خود بیاموزید، آن را به چندین بخش کوتاه تقسیم کنید تا نتیجه بهتری داشته باشد.

۶٫ استفاده از واژه های محکوم یا سرزنش کننده
هرگز از واژه هایی که باعث ایجاد حس گناه در کودک می شود، استفاده نکنید. کودکان از همان ابتدا حس همدردی ندارند و بسیاری از چیزها را نمی توانند درک کنند. نباید برای اشتباهای که انجام می دهند خیلی آنها را مواخذه و سرزنش کنید.

۷٫ تهدید کردن
هدف از بزرگ کردن کودک این نیست که او را مطیع و فرمانبردار خود تربیت کنیم. باید به کودکان فرصت فکر و خطا کردن بدهد. تهدید کردن کودک باعث می شود تا اعتمادبه‌نفس او از بین برود و در بزرگسالی دچار مشکل بشود.

 

مقالات مرتبط: